Grupy nieformalne

   Motywacje jednostek do łączenia się w grupy mogą być różnorakie, jednak podstawowy ich podział opiera się na chęci wykonania jakiegoś zadania, lub na czerpaniu przyjemności z interakcji społecznej i nawiązywania nowych kontaktów.[1] Sam podział na grupy formalne i nieformalne w ramach organizacji nie jest sztywny, wraz z upływem czasu zmieniają się stosunki osobiste pomiędzy pracownikami, wpływając na strukturę nieformalną. Sama struktura nieformalna oparta jest na stosunkach koleżeńskich, więziach sympatii czy wspólnych interesach.[2] Do ról jakie spełnia struktura nieformalna (jeśli oczywiście nie jest to klika) najczęściej zalecza się:
  1. „Kontrolowanie zachowań członków grupy i ich postaw,
  2. Pobudzanie inicjatyw i samodzielności myślenia,
  3. Wpływanie na prawidłowość funkcjonowania struktury formalnej przez wypełnianie jej żywą, ludzką treścią,
  4. Umożliwianie wyrażenia stosunków osobistych”[3]
Maria Hirszowicz w rozważaniach na temat stosunków nieformalnych w obrębie organizacji wyróżnia cztery ich typy. Stosunki osobiste, organizacyjne subkultury, małe grupy społeczne oraz organizacje nieformalne sensu stricto.
  1. Pierwsze z nich pojawiają się na gruncie stałych kontaktów, które prowadzą do powstania nieprzewidzianej przez organizację więzi psychologicznej pomiędzy pracownikami. Stosunki osobiste powstają spontanicznie i stanowią uzupełnienie dla stosunków formalnych.
  2.  Organizacyjne subkultury powstają w momencie, gdy stosunki osobiste pomiędzy pracownikami niosą ze sobą nieokreślone przez organizację reguły i wzory postępowania. Mogą one dotyczyć zarówno stosunków organizacyjnych, jaki osobistych.
  3. Małe, nieformalne grupy społeczne pojawiają się na podłożu formalnym, bowiem utworzone w formalny sposób zespoły zadaniowe poprzez rozwój stosunków osobistych powodują u ich członków poczucie przynależności i identyfikacji. Małe, nieformalne grupy cechuje nastawienie na osiąganie celów grupowych, i posiadają także własne wzory postępowania.
  4. Organizacjami nieformalnymi sensu stricte - w rozumieniu Marii Hirszowicz - są grupy funkcjonujące w obrębie organizacji, w których wykształciła się stosunkowo sztywna, wewnętrzna hierarchia. Posiadają one własne cele, które są bezpośrednio lub pośrednio akceptowane przez jej członków i są autonomiczne w stosunku do celów organizacji. Przykładami takich tworów są wszelkiego rodzaju kliki.[4]
 

[1] J. Jasińska, Grupy społeczne w organizacji, [w]: Socjologia organizacji. Problemy podstawowe, pod redakcją Jacenty Łucewicz
[2] H. Januszek, J. Sikora, Socjologia pracy
[3] S. Czajka, J. Sztumski, Zarys socjologii przemysłu
[4] M. Hirszowicz, Wstęp do socjologii organizacji

SZYBKI KONTAKT

32 422 17 07