Tag: badania opinii pracowników (32)


O grupach

Pojęcie grupy stanowi podstawę nauk zajmujących się badaniem zbiorowości społecznych. Przyjmuje się, że grupa spełnia następujące kryteria:
 
1. Grupa społeczna składa się z co najmniej trzech osób. Niekiedy przyjmuje się za grupę dwie osoby, lecz dopiero przy trzech możliwe jest wystąpienie struktury oraz specyficznych dla grup typów stosunków społecznych.

2. W grupach zachodzą trwałe, częste i bezpośrednie interakcje nastawione na wspólne osiąganie wyznaczonego celu.

3. Posiadają względnie stałą strukturę społeczną. Każdy członek przypisany jest do konkretnej pozycji społecznej w sieci powiązań pomiędzy pozostałymi członkami grupy. W grupach funkcjonuje także system norm oraz wartości, którego nieprzestrzeganie prowadzi do wprowadzenia sankcji wobec członków ich nieprzestrzegających.

4. Członkowie należący do grup społecznych mają świadomość przynależności do grupy oraz istnieją mniej lub bardziej wyraźne kryteria wyodrębniające rozpatrywaną grupę z szerszego otoczenia.

Jednostki będące członkami grup, są powiązane wzajemnymi zależnościami oraz wspólnym modelem aksjo-normatywnym, który ukierunkowuje ich działania. Co istotne, w przypadku niepodporządkowania się jednostki do norm przyjętych w grupie, stosowane są wobec niej różnorakie formy represji, które w ostateczności prowadzą do wykluczenia jednostki z grupy.

Grupy społeczne mogą mieć różnoraki charakter,  co powoduje mnogość ich typologii. Jednak ze względu poświęcenie niniejszego portalu problematyce organizacji, najistotniejszy wydaje się podział na Grupy Formalne oraz Grupy Nieformalne, zwłaszcza, że oba typy są nierozerwalnie związane z każdą organizacją.
 
W kontekście organizacji istotne jest także zrozumienie problematyki Ról Społecznych pełnionych przez jednostki w grupach. 

O otoczeniu

Otoczenie organizacji rozumiane jest jako wszelkie procesy, zjawiska oraz podmioty, wpływające na jej funkcjonowanie. Przy takim ujęciu tego terminu, otoczenie organizacji staje się pojęciem zawierającym w sobie ogromne ilości zagadnień oraz zmiennych, dlatego w celu ich uporządkowania przyjmuje się następujący podział:

1. środowisko zewnętrzne - otoczenie to wszystko to, co z zewnątrz organizacji może na nią wpływać. Granica dzieląca organizację od jej otoczenia zewnętrznego nie zawsze jest jasna i wyraźnie określona. Np. akcjonariusze są w pewnym sensie częścią przedsiębiorstwa, ale w innym ujęciu są raczej elementem jego otoczenia. Na otoczenie zewnętrzne składają się dwie warstwy:

1.1 makrootoczenie -  jest to otoczenie o najszerszym, globalnym i pośrednim stopniu oddziaływania na sposób funkcjonowania organizacji. W jego skład wchodzi pięć wymiatów: ekonomiczny, techniczny, socjokulturowy, prawno-polityczny, międzynarodowy.

1.2 mezootoczenie – to inaczej otoczenie regionalne przedsiębiorstwa. Stanowi warstwę pośrednią, w której występuje przenoszenie się wpływów makrootoczenia na mikrootoczenie przedsiębiorstwa.

1.3 mikrootoczenie - składa się z konkretnych organizacji lub grup, które mogą oddziaływać na sposób funkcjonowania organizacji. Mikrootoczenie obejmuje środowisko lokalne danej organizacji, przez co jego oddziaływanie ma charakter bezpośredni. Na mikrootoczenie składają się: konkurenci, klienci, dostawcy, regulatorzy, siła robocza, właściciele, partnerzy strategiczni.

2. środowisko wewnętrzne - składa się z warunków i sił wewnątrz organizacji.
 
Ze względu na bezpośredni charakter oddziaływania na sposób funkcjonowania organizacji, warto poświęcić więcej uwagi kategorii mikrootoczenia, zaś szczególności - aspektowi Klientów oraz związanej z nim Marce. Klienci, czyli wszelkiego rodzaju odbiorcy produktów lub usług oferowanych przez organizację, stanowią największą siłę rynkową decydującą o sukcesie lub porażce danej organizacji. W związku z tym należy zrozumieć procesy towarzyszące aktywności klientów oraz sposobów postrzegania i znajomości danej organizacji wraz z jej ofertą. Kategoria Marki  w wielu przypadkach stanowi potężne narzędzie zwiększające szanse i możliwości danej organizacji. 

O metodach

„Nauka jest szczególnego rodzaju wiedzą zobiektywizowaną w postaci określonych wytworów, a także szczególnego rodzaju działalnością zbiorową ludzi, mniej lub bardziej zinstytucjonalizowaną, wytwarzającą taką wiedzę. Działalność naukotwórcza uczonych podlega określonym normom, które wskazują przede wszystkim warunki, jakie winny spełniać wytwory. Normy te określają także sposoby otrzymywania wiedzy naukowej. Nie mają one charakteru sformalizowanych przepisów, są raczej nakazami postępowania zgodnego z pewnymi przewodnimi wartościami.”.[1]Same normy naukowości stanowią ważny składnik kultury i są przedmiotem zainteresowania socjologii wiedzy.

Metodologia nauki, która jest teraz głównym obiektem zainteresowania, musi traktować obowiązujące normy jako obowiązujące absolutnie i wymagać ich bezwzględnego stosowania. W każdej nauce wyróżnione zostały dwa poziomy: teoretyczny i empiryczny. Poziom rozważań teoretycznych polega w skrócie na takim powiązaniu twierdzeń i pojęć by te złożyły się na kompletną teorię. Dobrze zbudowana teoria pozwala odpowiedzieć na trzy zasadnicze pytania:

1. dlaczego określone zjawiska przebiegają w charakterystyczny dla siebie sposób,
2. jakie zdarzenia są prawdopodobne w przyszłości,
3. jakie działania pozwolą osiągnąć pewien wyznaczony przez nas cel

Cytujac dalej: „Teoretyk, ustalając zależności przyczynowo-skutkowe wskazuje na przyczyny główne i uboczne określonych zjawisk społecznych. W rezultacie znajomość teorii, umożliwiając trafną diagnozę, wybór właściwych środków, przewidywanie następstw stosowanych środków, uwalnia od fikcji i mitów.”[2]

Trzeba pamiętać jednak, że twierdzenia teoretyczne są prawdziwie w sensie koherencyjnym, a niekoniecznie w sensie klasycznym. W związku z tym wypracowane zostały pewne metody badań empirycznych zbierających dowody w służbie określonej teorii. Ważne jest jak pisze Henryk Januszek wraz z Janem Sikorą, że odteoretyzowanie badań empirycznych prowadzi do tak zwanego płaskiego empiryzmu, banalności stwierdzeń, jednostronności metodycznej i statystycznego ujęcia rzeczywistości społecznej.[3]

Istnieją dwa rodzaje rozumowania i budowy teorii:

1. rozumowanie indukcyjne – wyjście od szczegółu, do ogółu (przykład: Sokrates jest śmiertelny, z obserwacji wynika, że Sokrates jest człowiekiem, wszyscy obserwowani ludzie są śmiertelni)
2. rozumowanie dedukcyjne – podejście od ogółu do szczegółu (przykład: wszyscy ludzie są śmiertelni, Sokrates jest człowiekiem, Sokrates jest śmiertelny)[4]

W naukach społecznych stworzono wiele wariacji tych pojęć ale zawsze były one powiązanie z teoretyczną warstwą (w zależności teoria czasem stanowiła tło badan empirycznych, a czasem cytuje się dane empiryczne by podeprzeć argumenty teoretyczne). Ogólnie rzecz biorąc, nie istnieje recepta na prowadzenie badań w ramach nauk społecznych. Mogą się one rozwijać na wiele różnych sposobów, których tradycyjne spojrzenie na naukę nie uwzględnia. Nauka zależy jedynie od logicznego rozumowania oraz obserwacji.[5]
   
Badania empiryczne muszą być przeorowadzone z uwzględnieniem przyjętych metodam, które w najogólniejszym podziale, można rozróżnić na Metody Ilościowe, Metody Jakościowe oraz Metody Analizy. Warto także wskazać na możliwość wykorzystywania/użycia w trakcie zbierania materiału badawczego Technik Pomocniczych.
 

[1] T. Sozański, Co to jest nauka, Uniwersytet Jagielloński, s.1
http://www.cyf-kr.edu.pl/~ussozans/nauka.pdf [dostęp na 27.06.2012]
[2] H. Januszek, J. Sikora , Podstawy socjologii, Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Poznań, 1997, s. 107
[3] Tamże, s. 108
[4] E. Babbie, Podstawy badań społecznych, PWN, Warszawa, 2008, s. 61
[5] Tamże, s. 72-73

 


Role jednostki w grupie

Pojęcie roli społecznej zostało wprowadzone przez Meada, a następnie rozwinięte przez Goffmana. Rola, jaką pełnią jednostki w grupie jest zależna od wielu czynników. W przypadku grup nieformalnych istniejących w obrębie instytucji na rolę pełnioną przez jednostki wpływa nie tylko stanowisko, na którym są zatrudnione i wszelkie obowiązki, które powinny one wypełniać, lecz także ich pozycja w strukturze nieformalnej.[1] Pojęcie roli społecznej należałoby rozpatrywać w dwóch perspektywach, osobowościowej i strukturalnej. Cytując za Jackiem Szmatką, „rola społeczna jest najbardziej elementarną strukturą pośredniczącą, która wiąże zjawiska indywidualne ze społecznymi, jednostkę ze społeczeństwem.”[2]  Obejmuje ona dwa poziomy zjawisk społecznych:
 
  • Strukturalnie narzucone nakazy roli – stanowią one przepisy i wymagania społeczne stawiane jednostce odnośnie jej działań i zachowania. Wskazują na pożądane przez grupę zachowania jednostki zajmującej daną pozycję społeczną. Wynikają one ze struktury grupy, wyznawanych przez nią norm oraz wartości.
  • Osobowościowe definicje roli – J. Szmatka pisze, że stanowi ona zinternalizowane elementy strukturalnie narzuconych nakazów roli, lecz jest komponentem osobowości danej jednostki.[3]

Oba wymienione poziomy roli wzajemnie wpływają na siebie, kształtując sposób odgrywania roli przez jednostkę. Oba poziomy także są bardziej złożone i składają się z określonych subpoziomów. Strukturalne nakazy roli składają się z tzw. ułatwień roli, które sprawiają, że pewne normy i nakazy wobec  roli są łatwo zauważalne. Z drugiej strony istnieje subpoziom związany z dylematami roli. Obejmuje on normy i nakazy roli wysuwane przez strukturę zewnętrzną, które są nieostro określone i dają możliwość różnorakiej interpretacji. Dylematy roli są często powodem konfliktów wewnątrzgrupowych związanych z rozbieżną interpretacją zachowań właściwych dla danej roli.

 

Subpoziomy w obrębie osobowościowej definicji roli odnoszą się do aspektu osobowościowego oraz behawioralnego. W ramach aspektu osobowościowego istnieje tzw. koncepcja roli. Koncepcja roli jest w zasadzie tożsama ze zinternalizowanymi przez jednostkę normami, wymaganiami i nakazami stawianymi danej roli przez grupę. Jako że stawiane wymagania zostały przyswojone przez jednostkę, stanowią one jej system poglądów dotyczących zachowań i celów, jakie powinna wykazywać zajmując daną pozycję w grupie. Do aspektu behawioralnego odnosi się subpoziom nazwany przez J. Szmatkę odegraniem roli. Odegranie roli jest swojego rodzaju punktem przecięcia strukturalnych nakazów roli z osobowościową koncepcją roli, oba te poziomy wpływają na zachowania jednostki, wykonywane w obrębie danej roli społecznej.[3]

Rys. 1 Struktura roli jednostki

Źródło: J. Szmatka, Małe Struktury Społeczne

Role pełnione przez pracowników danej organizacji są podporządkowane strukturze, nakierowanej na osiągnięcie wyznaczonych celów. Wszelkie normy, wartości czy wzory postępowania nastawione są na najefektywniejsze wykonywanie obowiązków, związanych z pełnieniem danej roli. Od stopnia internalizacji strukturalnie narzuconych nakazów roli zależy to, w jaki sposób pracownik będzie swoją rolę odgrywał. Henryk Januszek i Jan Sikora wymieniają trzy rodzaje postaw pracowniczych wobec przypisanych ról:

 

  • Postawa przeciętna  - osoba wykazująca taką postawę spełnia minimum wymagań odnoszących się do jej roli, nie przyciąga on ani uwagi pozytywnej, ani negatywnej.
  • Postawa idealnie pozytywna – występuje w momencie pełnej internalizacji przez jednostkę strukturalnie narzuconych nakazów roli. Postawa ta prowadzi do scalenia jednostki z pełnioną przez nią rolą, a strukturalne naciski, cele czy wzory postępowania stają się elementami osobowości danej jednostki.
  • Postawa negatywna – wyraża się w niewypełnianiu narzucanych nakazów i nie spełnianiu oczekiwań grupy względem pełnionej roli. Postawa ta stosunkowo często spotyka się z sankcjami, a niekiedy prowadzi do wydalenia jednostki.[4]
Wymienione wyżej postawy nie ograniczają się jedynie do struktur sformalizowanych i występują w każdej grupie społecznej. Struktury nieformalne istniejące w organizacjach, zależnie od ich typu także mogą posiadać strukturę hierarchiczną, która jednak nie musi odzwierciedlać hierarchii organizacji formalnej. Z tego też powodu osoby w nich uczestniczące mogą mieć przypisane do siebie role o różnym statusie. Różnice w pełnionych rolach mogą prowadzić do powstawania dylematów, związanych ze sprzecznymi naciskami ze strony różnych grup odnośnie zachowania jednostki. Dylematy te mogą jednak pojawić się także pojawić w stosunku do jednej roli. Spowodowane jest to faktem, że pełnione role odgrywane są w stosunku do konkretnych osób czy instytucji, które posiadają odmienne oczekiwania odnośnie danej roli.[3]
 

[1] C. K. Oyster, Grupy
[2] J. Szmatka, Jednostka i społeczeństwo. O zależnościach zjawisk indywidualnych od społecznych
[3] J. Szmatka, Małe Struktury Społeczne
[4] H. Januszek, J. Sikora, Socjologia pracy

Grupy formalne

Organizacje same w sobie stanowią grupy celowe, jednak ich wewnętrzna struktura najczęściej podzielona jest na funkcjonalne jednostki zadaniowe


Zespoły zadaniowe

Dowiedz się czym są tzw. "zespoły zadaniowe".


Grupy nieformalne

Zobacz czym są tzw. "grupy nieformalne".


Czynniki wpływające na powstawanie grup nieformalnych

Zobacz co generuje powstanie grup nieformalnych


Kliki

Grupy nieformalne istniejące w obrębie organizacji mogą przybierać różnorakie formy. Także tzw. klik.


Metody Jakościowe

Metody jakościowe charakteryzują się nastawieniem na wyjaśnienie badanych zjawisk, a nie na ich pomiar, dlatego często zadawanym pytaniem jest „dlaczego?” w przeciwieństwie do ilościowego „ile?”.


Zapytaj o ofertę

Zapytaj o ofertę {check}


Badania pracownicze

Badania pracownicze realizowane są przez naszą firmę ze szczególną starannością o anonimowość. Dzięki temu możemy zagwarantować bardzo wysoką frekwencję i pozyskanie wiarygodnych danych.


Kim jesteśmy

Misją firmy BioStat {check} jest umożliwienie klientom osiągnięcia maksymalnego wzrostu wartości przedsiębiorstwa poprzez optymalne wykorzystanie informacji.


News

Badania satysfakcji pracowników



Bezpośredni kontakt

Badania satysfakcji pracowników




Współpraca z NSZZ Solidarność - ryzyko psychospołeczne w miejscu pracy

Współpraca z NSZZ Solidarność - ryzyko psychospołeczne w miejscu pracy


Badanie satysfakcji pracowników ZPUE Holding.

Badanie satysfakcji pracowników ZPUE Holding.


Projekt Integralny - nowe podejście do rozwoju organizacji

Projekt Integralny - nowe podejście do rozwoju organizacji


Badanie satysfakcji pracowników Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego

Badanie satysfakcji pracowników Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego


Badanie kompetencji i satysfakcji pracowników kancelarii Domański Zakrzewski Palinka sp. k.

Badanie kompetencji i satysfakcji pracowników kancelarii Domański Zakrzewski Palinka sp. k.


Badanie satysfakcji w Instytucie Lotnictwa

Badanie satysfakcji w Instytucie Lotnictwa


Współpraca z Lear Corporation

Współpraca z Lear Corporation


Kredyt Inkaso S.A. wśród naszych klientów

Kredyt Inkaso S.A. wśród naszych klientów


Bezpłatne narzędzie do diagnozy ryzyka psychospołecznego w miejscu pracy

Bezpłatne narzędzie do diagnozy ryzyka psychospołecznego w miejscu pracy


Zakończenie badania dla NSZZ Solidarność

Zakończenie badania dla NSZZ Solidarność


Mapa strony

Mapa strony


Referencje

Referencje


Pracowniczy problem

Skorzystaj z rozwiązań jakie daje rynek. Dbaj o swoich pracowników. Bądź firmą, która daje możliwości. Przeprowadź badanie satysfakcji pracowników. Już dziś zadzwoń do BioStat.


Copyright @ 2018 - 2020 badania-satysfakcji-pracownikow.pl
SurvgoCATI-SystemBadania rynkuBiostat. More than statistics.
CATI-System Aplikacja Test Kompetencji
Dr Monika Jaremków
Dr Monika Jaremków
Dyrektor ds. Badań