Zaangażowanie pracowników pod lupą – poznaj wskaźnik zaangażowania w pracę UWES

Zaangażowanie w pracę stało się jednym z kluczowych wskaźników kondycji organizacji. To nie tylko satysfakcja z wykonywanych zadań, ale głębsze poczucie energii, sensu i więzi z miejscem pracy. Firmy, które potrafią je wzmacniać, obserwują wyższą produktywność, lepszą retencję pracowników i pozytywniejszy wizerunek pracodawcy.

Jednym z często stosowanych narzędzi do badania zaangażowania jest Utrecht Work Engagement Scale (UWES), opracowana przez Wilmar Schaufeli i Arnolda Bakkera. Narzędzie to zdobyło popularność na całym świecie dzięki swojej prostocie i naukowej rzetelności.

Czym jest skala zaangażowania UWES?

UWES (Utrecht Work Engagement Scale) to psychometryczny kwestionariusz opracowany przez zespół prof. Wilmara Schaufeliego, służący do pomiaru pozytywnego stanu psychicznego związanego z pracą – czyli tzw. work engagement. W przeciwieństwie do narzędzi badających wypalenie zawodowe czy poziom satysfakcji, UWES skupia się na tym, co w pracy dodaje ludziom energii, poczucie sensu i motywacji. To podejście pozytywne, skoncentrowane na zasobach psychicznych, a nie deficytach.

Zaangażowanie w pracy mierzone jest w obrębie trzech obszarów:

• Wigor (Vigor) – wymiar zaangażowania w prace, obrazujący poziom energii, wytrwałość pracownika w zakresie realizacji codziennych zadań zawodowych. Wigor odzwierciedla również poziom odporność psychicznej pracowników, rozumianą jako szybkie odzyskiwanie energii po stresujących wydarzeniach, wspierające stałą efektywność i zaangażowanie. Przykładem stwierdzenia mierzącego wigor pracownika jest jego odniesienie się do zdania: „W pracy czuję się silny(a) i pełen(na) energii.”
• Poświęcenie (Dedication) – obszar dotyczący poczucia sensu, inspiracji, dumy i entuzjazmu w zakresie wykonywanej pracy. Pracownicy zaangażowani w wymiarze poświęcenia czują inspirację i dumę z wykonywanych obowiązków, a praca staje się dla nich źródłem satysfakcji i motywacji. Oddanie wiąże się z emocjonalnym przywiązaniem do organizacji lub zadania oraz identyfikacją z celami zawodowymi. Przykładem stwierdzenia oceniającego zaangażowanie w tym wymiarze jest stopień zgodności pracownika ze zdaniem: „Moja praca jest dla mnie natchnieniem.”
• Absorpcja (Absorption) – oznacza pełne zaangażowanie w wykonywaną pracę, charakteryzujące się całkowitym pochłonięciem i koncentracją. Osoba doświadczająca absorpcji jest całkowicie skupiona na zadaniu, odczuwa płynność działania i niemal „zanika w pracy”, tracąc poczucie upływu czasu. Przykładem takiego stanu jest sytuacja, gdy pracownik stwierdza, że „Kiedy pracuję, zapominam o wszystkim innym wokół mnie”.

Jak wygląda kwestionariusz UWES?

Kwestionariusz UWES (Utrecht Work Engagement Scale), jak już wspomniano, obejmuje trzy główne wymiary: wigor, oddanie oraz absorpcję. W badaniach stosuje się dwie wersje kwestionariusza – krótszą i dłuższą. Wersja krótsza zawiera 9 twierdzeń, natomiast wersja dłuższa obejmuje 17 twierdzeń. Jest to krótki kwestionariusz, którego wypełnienie nie trwa zwykle dłużej niż 10 minut. Zadaniem pracownika, jest ustosunkowanie się do poszczególnych twierdzeń według przyjętej skali, w zakresie od 0 do 6, gdzie 0 oznacza „nigdy”, a 6 „zawsze – każdego dnia”. Każde z twierdzeń zostało przyporządkowane do jednego z trzech wymiarów UWES, co pozwala na ocenę poziomu zaangażowania w pracy w ujęciu wielowymiarowym i dokładną analizę poszczególnych aspektów wigor, oddania i absorpcji.

Jak analizowane są wyniki na podstawie kwestionariusza UWES?

Analiza wyników kwestionariusza UWES polega na obliczeniu średnich ocen dla poszczególnych wymiarów: wigoru, oddania oraz absorpcji, a także, w razie potrzeby, średniej ogólnej dla całej skali. Każdy wymiar jest oceniany osobno, co pozwala zidentyfikować, które aspekty zaangażowania są silne, a które mogą wymagać wsparcia. Wysokie wartości średnie w poszczególnych wymiarach wskazują na silne zaangażowanie pracowników, natomiast niskie mogą sygnalizować potrzebę działań motywacyjnych lub zmian w środowisku pracy. Analiza może obejmować również porównania między grupami pracowników, na przykład w zależności od działu, stanowiska czy czasu pracy, co pozwala lepiej zrozumieć kontekst i czynniki wpływające na poziom zaangażowania.

Zalety i ograniczenia kwestionariusza UWES

Kwestionariusz UWES jest narzędziem prostym i szybkim w wypełnieniu, co umożliwia badanie dużych grup pracowników w krótkim czasie. Jest naukowo zweryfikowany i szeroko stosowany w badaniach międzynarodowych, a jego konstrukcja pozwala na łatwe przeprowadzenie badania oraz analizę wyników. Kwestionariusz nadaje się zarówno do jednorazowej diagnozy, jak i do monitorowania zmian w czasie, a dzięki skupieniu się na pozytywnych aspektach pracy pozwala identyfikować czynniki motywujące pracowników, a nie tylko przeszkody w pracy. Do jego ograniczeń należy to, że opiera się na subiektywnych ocenach respondentów i nie mierzy wszystkich czynników środowiskowych wpływających na zaangażowanie. Ponadto użycie kwestionariusza jest bezpłatne wyłącznie w celach naukowych, np. w pracach doktorskich czy artykułach naukowych. W przypadku innych zastosowań, w tym komercyjnych, konieczne jest wcześniejsze uzgodnienie warunków z właścicielami narzędzia.

Podsumowanie

Kwestionariusz UWES (Utrecht Work Engagement Scale) pozwala mierzyć zaangażowanie w pracy w trzech wymiarach: wigor, oddanie i absorpcję. Jest prosty w użyciu, naukowo zweryfikowany i dostępny w wersjach krótszej (9 twierdzeń) i dłuższej (17 twierdzeń), a jego wypełnienie zajmuje zwykle około 10 minut. Jak podkreśla Beata Dyrska, specjalistka ds. badań i analiz w Biostat: „UWES to narzędzie proste w zastosowaniu, które pozwala nie tylko ocenić poziom zaangażowania, lecz także lepiej zrozumieć, co napędza pracowników. Jego przejrzysta konstrukcja sprawia, że wyniki można szybko analizować i wykorzystywać przy planowaniu działań rozwojowych w organizacji. Warto jednak pamiętać, że korzystanie z narzędzia jest bezpłatne wyłącznie w celach naukowych.”

UWES stanowi zatem wartościowe narzędzie diagnostyczne, które pozwala ocenić poziom zaangażowania pracowników i formułować świadome rekomendacje dotyczące działań wspierających ich motywację oraz rozwój zawodowy.